Het Large Scale Pilot (LSP)-programma voor eIDAS 2.0 is een reeks van vier grote door de EU gefinancierde pilotprojecten die in 2023 zijn gelanceerd om de Europese Digitale Identiteitswallet te testen onder reële omstandigheden, vóór de officiële uitrol in de lidstaten. De pilots zijn ontworpen om de technische specificaties te valideren, praktische uitdagingen te identificeren en feedback te verzamelen van echte gebruikers en organisaties uit een breed scala aan sectoren. De onderstaande secties beantwoorden de meest gestelde vragen over hoe het programma werkt, wat er wordt getest en wat jouw organisatie uit de resultaten moet meenemen.

Welke pilots maken deel uit van het Large Scale Pilot-programma?

Het Large Scale Pilot-programma bestaat uit vier consortia, elk gefinancierd vanuit het DIGITAL Europe Programme van de Europese Commissie. Samen bestrijken ze een breed scala aan gebruiksscenario’s en brengen ze overheidsinstanties, private organisaties en technologieleveranciers uit de hele EU en daarbuiten samen.

De vier pilots zijn:

• POTENTIAL — een groot consortium dat op de overheid gerichte gebruiksscenario’s test, zoals toegang tot publieke diensten, het openen van bankrekeningen en het registreren van een simkaart in meerdere lidstaten.
• EWC (EU Digital Identity Wallet Consortium) — gericht op reizen en digitale credentials, waaronder inchecken bij luchtvaartmaatschappijen, hotel check-in en het gebruik van mobiele rijbewijzen.
• DC4EU (Digital Credentials for Europe) — test de wallet voor onderwijs- en socialezekerheidstoepassingen, zoals het verifiëren van diploma’s, beroepskwalificaties en uitkeringsrechten.
• NOBID (Nordic-Baltic eID) — een consortium van Noordse en Baltische landen, samen met Italië en Duitsland, met een specifieke focus op binnenlandse en grensoverschrijdende betalingstoepassingen.

Elk consortium opereert onafhankelijk, maar draagt bij aan een gemeenschappelijk doel: de Europese Commissie voorzien van gestructureerde, op bewijs gebaseerde feedback over de Common Toolbox die aan alle toekomstige EUDI Wallets ten grondslag zal liggen.

Welke gebruiksscenario’s worden getest in de EUDI Wallet-pilots?

De EUDI Wallet-pilots testen een grote verscheidenheid aan praktische gebruiksscenario’s die zowel publieke als private sector interacties omvatten. Dit omvat identiteitsverificatie voor publieke diensten, grensoverschrijdende betalingen, het delen van onderwijscredentials, beheer van reisdocumenten en toegang tot gezondheidszorg- en socialezekerheidssystemen.

Enkele van de meest concrete voorbeelden die worden getest zijn:

• Een bankrekening openen met behulp van wallet-gebaseerde identiteitsverificatie
• Inchecken in een hotel of aan boord gaan van een vlucht met een mobiele reiscredential
• Een universitair diploma of beroepscertificaat tonen aan een werkgever
• Toegang tot grensoverschrijdende socialezekerheidsuitkeringen
• Binnenlandse en grensoverschrijdende betalingen doen gekoppeld aan een geverifieerde digitale identiteit
• Een simkaart registreren of toegang krijgen tot overheidsportalen zonder fysiek document

Wat deze pilots bijzonder waardevol maakt, is dat ze de wallet testen niet alleen als technologie, maar als een complete gebruikerservaring. Deelnemers ervaren hoe het daadwerkelijk voelt om alleen de noodzakelijke gegevens te delen, zoals het bevestigen van leeftijd of nationaliteit zonder een volledige geboortedatum of thuisadres te onthullen. Deze mogelijkheid tot selectieve openbaarmaking is een van de belangrijkste privacyfuncties van de wallet, en de pilots genereren direct bewijs van hoe dit in de praktijk werkt.

Voor organisaties in financiële dienstverlening of gezondheidszorg zijn de pilotresultaten bijzonder relevant, omdat deze sectoren tot de eerste behoren waar wallet-gebaseerde identiteitsverificatie naar verwachting een compliance-vereiste wordt.

Hoe verbinden de Large Scale Pilots zich met de definitieve uitrol van eIDAS 2.0?

De Large Scale Pilots voeden rechtstreeks het implementatieproces van eIDAS 2.0. De feedback en bevindingen van elke pilot informeren het Architecture and Reference Framework (ARF), dat de technische blauwdruk is waaraan alle EUDI Wallets moeten voldoen. Op deze manier zijn de pilots geen afzonderlijke experimenten, maar een integraal onderdeel van het bouwen van de definitieve standaard.

De Europese Commissie heeft ook een referentie-implementatie van de EUDI Wallet ontwikkeld, beschikbaar gesteld als open-sourcecode. Dit prototype werd getest en verfijnd aan de hand van inzichten die tijdens de pilots zijn verzameld. Lidstaten en private ontwikkelaars kunnen deze referentie-implementatie als basis gebruiken bij het bouwen van hun eigen wallet-oplossingen.

Onder eIDAS 2.0 zijn alle lidstaten wettelijk verplicht om uiterlijk op 24 december 2026 minimaal één gecertificeerde EUDI Wallet operationeel te hebben voor burgers, inwoners en bedrijven. Vanaf diezelfde datum moeten publieke instanties en publieke dienstverleners genotificeerde wallets accepteren als identificatiemiddel. De pilots helpen ervoor te zorgen dat wanneer die verplichting van kracht wordt, de wallets technisch solide en interoperabel over grenzen heen zijn. Voor gereguleerde private partijen in sectoren zoals banken, zorg en telecom geldt een acceptatieplicht vanaf 24 december 2027, binnen de context waarin sterke gebruikersauthenticatie wettelijk of contractueel vereist is. De overgang van pilot naar productie is al in volle gang, waarbij meerdere lidstaten toewerken naar nationale wallet-implementaties op basis van wat de pilots hebben aangetoond.

Wie kan deelnemen aan de Large Scale Pilots?

De Large Scale Pilots zijn primair gestructureerd rondom consortiumleden, waaronder nationale overheden, publieke instanties, financiële instellingen, technologieleveranciers en andere organisaties die zich hebben aangemeld tijdens het initiële selectieproces. Directe deelname als nieuw consortiumlid is niet meer mogelijk, omdat de pilots al lopen sinds 2023 en nu in hun afsluitende fasen zijn.

Organisaties die geen formeel consortiumlid zijn, kunnen echter op betekenisvolle manieren betrokken blijven bij het pilotprogramma:

1. Als relying parties: Organisaties kunnen zich integreren met de pilots als dienstverleners die wallet-gebaseerde credentials accepteren, waarbij ze testen hoe de wallet werkt binnen hun eigen onboarding- of verificatieprocessen.
2. Als waarnemers en belanghebbenden: Veel pilotconsortia publiceren rapporten, technische documentatie en open datasets die elke organisatie kan gebruiken om haar eigen planning te informeren.
3. Via nationale initiatieven: Sommige lidstaten voeren aanvullende nationale pilots of sandboxomgevingen uit waaraan organisaties rechtstreeks kunnen deelnemen.
4. Via de open-source referentie-implementatie: Ontwikkelaars en technologieteams kunnen toegang krijgen tot de open-sourcecode van de wallet van de Commissie en hun eigen implementaties bouwen op basis van de geteste specificaties.

Voor organisaties in de publieke sector of gereguleerde sectoren is het nu al betrokken raken bij de pilotresultaten een praktische manier om je voor te bereiden op de formele uitrol zonder te wachten op verplichte compliance-deadlines.

Wat moeten organisaties leren van de pilotresultaten?

De pilotresultaten bieden organisaties een vooruitblik op hoe het EUDI Wallet-ecosysteem er in de praktijk uit zal zien. De belangrijkste les tot nu toe is dat de wallet niet zomaar een technologische upgrade is — het vereist dat organisaties opnieuw nadenken over hoe ze identiteitsgegevens verzamelen, verifiëren en opslaan, en hoe ze omgaan met gebruikers tijdens onboarding en authenticatie.

Belangrijke lessen uit het pilotprogramma zijn:

• Interoperabiliteit is reëel, maar vereist voorbereiding: Grensoverschrijdende gebruiksscenario’s werken, maar organisaties moeten hun systemen afstemmen op de ARF-specificaties om wallet-credentials betrouwbaar te kunnen accepteren.
• Gebruikerservaring is even belangrijk als compliance: Pilots hebben aangetoond dat de adoptie van de wallet sterk afhankelijk is van hoe eenvoudig de ervaring is. Wrijving in het proces leidt tot afhaken, zelfs wanneer de technologie correct werkt.
• Selectieve openbaarmaking verandert gegevensverzamelingspraktijken: Organisaties moeten hun gegevensverzoeken aanpassen om alleen te vragen wat strikt noodzakelijk is, wat mogelijk updates vereist van bestaande onboarding- en KYC-processen.
• Sectorspecifieke vereisten variëren: Financiële dienstverlening, gezondheidszorg en onderwijs hebben elk verschillende soorten credentials en verificatiestandaarden. De pilots hebben deze verschillen aan het licht gebracht, en organisaties moeten de bevindingen die relevant zijn voor hun eigen sector doornemen.

Organisaties die de pilotresultaten behandelen als een planningsresource in plaats van slechts een nieuwsbericht, zullen beter gepositioneerd zijn wanneer wallet-gebaseerde identiteit een standaard onderdeel wordt van digitale interacties in heel Europa. Het doornemen van de gepubliceerde ARF-documentatie en consortiumrapporten is een concrete eerste stap die elk team vandaag al kan zetten.

Hoe TrustTech helpt bij eIDAS 2.0 en de implementatie van EUDI Wallet

Inzicht krijgen in de Large Scale Pilots is waardevol — maar die kennis vertalen naar een concreet implementatieplan is waar veel organisaties vastlopen. TrustTech helpt organisaties in gereguleerde sectoren om van bewustwording naar actie te gaan, met praktische digitale identiteitsoplossingen gebouwd op Europese standaarden, waaronder eIDAS 2.0.

Specifiek ondersteunt TrustTech jouw organisatie bij:

• Het beoordelen van jouw huidige identiteitsinfrastructuur aan de hand van eIDAS 2.0- en EUDI Wallet-vereisten
• Het implementeren van wallet-klare onboarding-flows die selectieve openbaarmaking en herbruikbare credentials ondersteunen
• Het verbinden van jouw systemen met het opkomende EUDI Wallet-ecosysteem als relying party
• Het waarborgen van compliance met de relevante uitvoeringsverordeningen onder eIDAS 2.0
• Het verminderen van onboarding-wrijving met behoud van de hoogste niveaus van identiteitszekerheid

Of je nu actief bent in de financiële sector, gezondheidszorg, overheid of een andere gereguleerde sector, TrustTech brengt de technische diepgang en regelgevingskennis om je met vertrouwen voor te bereiden. Wil je weten wat eIDAS 2.0 specifiek betekent voor jouw organisatie? Neem contact op met TrustTech en laat ons je helpen de volgende stap te zetten.