De EUDI-wallet biedt burgers in heel Europa concrete voordelen in dagelijkse situaties. Je slaat geverifieerde identiteitsgegevens, attestaties en persoonlijke gegevens op in één gecertificeerde app op je telefoon, deelt alleen wat nodig is via selective disclosure, en krijgt toegang tot diensten zonder fysieke documenten of herhaalde formulieren. De onderstaande secties beantwoorden de meest gestelde vragen van burgers over hoe de wallet werkt, wat deze beschermt en wie er controle over heeft.
Hoe verandert de EUDI-wallet het dagelijks leven in Europa?
De EUDI-wallet maakt dagelijkse digitale en fysieke interacties aanzienlijk eenvoudiger. Vanuit één gecertificeerde app op je smartphone kun je geverifieerde attestaties presenteren, diensten benaderen en identiteitsgegevens delen, zonder telkens opnieuw documenten te scannen, formulieren in te vullen of in te loggen op afzonderlijke accounts.
De praktische impact omvat een breed scala aan situaties die de meeste mensen regelmatig tegenkomen. De vier Large Scale Pilots die van april 2023 tot 2025 liepen, testten en verfijnden de volgende gebruikssituaties:
- Toegang tot overheidsdiensten zoals het indienen van belastingaangiften, het aanvragen van vergunningen of het controleren van sociale zekerheidsuitkeringen (POTENTIAL, DC4EU)
- Online een bankrekening openen zonder identiteitsdocumenten opnieuw in te dienen (POTENTIAL)
- Een mobiel rijbewijs tonen bij een wegcontrole of bij het huren van een auto (POTENTIAL)
- Contracten digitaal ondertekenen via een gekwalificeerde handtekening op afstand (POTENTIAL)
- Een recept ophalen bij een apotheek door alleen de relevante medische gegevens te delen (POTENTIAL)
- Digital Travel Credentials presenteren bij grens- of luchthavencontrole (EWC, gepiloteerd, nog niet algemeen operationeel)
- Opleidingskwalificaties aantonen bij het solliciteren naar een baan of cursus (DC4EU)
Op 24 december 2026 moeten alle EU-lidstaten minimaal één gecertificeerde EUDI-wallet beschikbaar stellen aan burgers, inwoners en ondernemingen. Publieke instanties zijn vanaf die datum verplicht genotificeerde wallets te accepteren voor onlinediensten waarvoor elektronische identificatie vereist is. Dat is een wettelijke verplichting onder Verordening (EU) 2024/1183, die Verordening (EU) 910/2014 wijzigt, en geen vrijwillige keuze. Voor private organisaties in gereguleerde sectoren geldt een eigen acceptatieplicht onder artikel 5f vanaf 24 december 2027.
Welke persoonsgegevens slaat de EUDI-wallet op en deelt deze?
De EUDI-wallet bevat geverifieerde attestaties: gestructureerde gegevenssets die door een bevoegde uitgever cryptografisch zijn ondertekend. Denk aan een Person Identification Data-attestatie (PID) op basis van je nationale identiteit, een mobiel rijbewijs, een Europese ziekteverzekeringskaart, onderwijscertificaten of socialezekerheidsinformatie. Welke attestaties beschikbaar zijn, hangt af van wat uitgevers in jouw lidstaat aanbieden.
De wallet deelt niet alles tegelijk. Via selective disclosure kies je per transactie precies welke attributen je vrijgeeft, aan welke relying party en voor welk doel. Als een dienst alleen wil bevestigen dat je ouder bent dan 18, kan de wallet dat ene attribuut bevestigen zonder je geboortedatum, adres of andere gegevens vrij te geven. Zero-knowledge proofs zijn daarvoor niet noodzakelijk. Deze functionaliteit is ingebouwd in de credentialformaten die de wallet gebruikt, te weten mdoc en SD-JWT VC.
Het is belangrijk te begrijpen dat goedkeuring van een dataverzoek in de wallet niet automatisch gelijkstaat aan toestemming als rechtsgrond onder artikel 6, lid 1, onder a, van de AVG. Een relying party heeft een zelfstandige AVG-verwerkingsgrondslag nodig. Bij wettelijke identificatieverplichtingen, zoals KYC onder AML-regelgeving, is dat doorgaans een wettelijke verplichting. Voor bijzondere categorieën zoals gezondheidsgegevens geldt bovendien een toepasselijke grond uit artikel 9, lid 2, AVG.
Naarmate het ecosysteem groeit, zullen wallets meer typen attestaties bevatten, van beroepskwalificaties en organisatorische rollen tot betalingsverificatiegegevens. De erkenning van beroepskwalificaties volgt echter uit Richtlijn 2005/36/EG. De wallet kan de relevante gegevens dragen, maar vormt niet zelf de juridische erkenningsgrondslag.
Hoe beschermt de EUDI-wallet de privacy van burgers?
Verordening (EU) 2024/1183 stelt bindende privacyvereisten aan walletaanbieders. Jouw gegevens worden opgeslagen op jouw eigen apparaat, in de beveiligde cryptografische omgeving van de wallet unit, en niet op een centrale server van de walletaanbieder of een overheidsinstantie.
Verschillende architectuurkeuzes versterken deze bescherming. Relying parties mogen niet meer attributen opvragen dan waartoe zij gerechtigd zijn op basis van hun registratie onder CIR (EU) 2025/848 van 6 mei 2025. Verzoeken buiten de geregistreerde attributenscope kunnen door de wallet worden geweigerd. Relying parties mogen gegevens uit verschillende interacties niet combineren om een profiel op te bouwen buiten de doeleinden waarvoor zij zijn geregistreerd.
Walletgebruik is vrijwillig. Artikel 5a van de verordening beschermt gebruikers uitdrukkelijk tegen benadeling wanneer zij ervoor kiezen geen wallet te gebruiken. Dienstverleners mogen het gebruik van de wallet niet als enige toegangsweg afdwingen.
Het transactieoverzicht in de wallet is een functionaliteit voor de gebruiker, zodat je kunt zien welke gegevens je hebt gedeeld. Het is geen loggingvoorziening voor de relying party of de walletaanbieder.
Elke wallet die in een EU-lidstaat wordt uitgegeven, moet aan dezelfde privacyvereisten voldoen, ongeacht welke overheid of wallet solution die uitgeeft. De vereisten gelden zowel bij gebruik in eigen land als grensoverschrijdend.
Kan de EUDI-wallet in andere EU-landen worden gebruikt?
Ja. Grensoverschrijdende interoperabiliteit is een kernvereiste van Verordening (EU) 2024/1183. Een genotificeerde EUDI-wallet die in één lidstaat is uitgegeven, moet worden geaccepteerd door publieke instanties in alle andere lidstaten voor onlinediensten waarvoor elektronische identificatie vereist is. Dit is een wettelijke verplichting, geen vrijwillige functie.
Dat betekent concreet: een burger uit Portugal kan zijn EUDI-wallet gebruiken om toegang te krijgen tot overheidsdiensten in Duitsland, een student uit Finland kan zijn diploma-attestatie presenteren bij het solliciteren naar een functie in Frankrijk, en een reiziger uit Italië kan Digital Travel Credentials presenteren, voor zover die functionaliteit operationeel is in het betreffende land.
De vier Large Scale Pilots testten specifiek deze interoperabiliteit. Consortia van overheidsinstanties en private partijen uit meer dan 26 landen werkten eraan om te bevestigen dat attestaties die in één lidstaat zijn uitgegeven, betrouwbaar in een andere lidstaat kunnen worden geverifieerd. De bevindingen van die pilots zijn verwerkt in de technische standaarden en uitvoeringshandelingen.
24 december 2026 is de deadline voor notificatie en uitgifte. Volledige functionele interoperabiliteit in de gehele EU op die datum is afhankelijk van de voortgang van nationale uitvoering en de implementatie van de technische standaarden. Dat is een onderscheid dat relevant is voor organisaties die hun planningen afstemmen op de walletdeadline.
Is de EUDI-wallet veilig tegen fraude en identiteitsdiefstal?
De EUDI-wallet maakt gebruik van cryptografische beveiliging om de integriteit van attestaties te borgen. Elke attestatie is cryptografisch ondertekend door de uitgevende instantie. Wijzigingen na uitgifte zijn detecteerbaar, waardoor de attestatie tamper-evident is.
Verificatie door een relying party omvat drie afzonderlijke controles. Ten eerste de verificatie van de handtekening van de uitgever tegen de relevante nationale trusted list, samengebracht in de EU List of Trusted Lists, conform ETSI TS 119 612. Ten tweede de controle van de intrekkingsstatus via de statusinformatie van de uitgever. Ten derde de verificatie van de wallet unit attestation, waarmee wordt vastgesteld dat de presenterende wallet op een gecertificeerde wallet solution draait. Alleen de eerste controle kan volledig offline plaatsvinden. Een attestatie kan daarom niet zonder meer volledig zonder externe bronnen worden geverifieerd.
Dit is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van fysieke documenten en zelf gerapporteerde informatie. Een papieren certificaat kan worden gekopieerd of vervalst. Een per e-mail verzonden PDF biedt geen gegarandeerde integriteit. Een attestatie in de EUDI-wallet heeft een verifieerbare digitale handtekening die de authenticiteit en ongewijzigde staat bewijst.
Toegang tot de wallet zelf is beveiligd door sterke authenticatie, doorgaans een pincode gecombineerd met biometrische verificatie op het apparaat. Biometrische verificatie die uitsluitend bevestigt dat iemand is wie hij beweert te zijn, valt niet automatisch onder de hoog-risicocategorie voor biometrie uit bijlage III, punt 1, van de AI Act. Artikel 9 AVG is wel van toepassing op biometrische persoonsgegevens.
Privésleutels van PID en attestaties kunnen de beveiligde omgeving van de wallet unit niet verlaten. Bij een nieuw toestel worden attestaties opnieuw uitgegeven door de oorspronkelijke uitgever, in plaats van gekopieerd van het oude toestel.
Wie beslist wanneer en hoe de EUDI-wallet wordt gebruikt?
De gebruiker beslist. Elke keer dat een relying party toegang vraagt tot gegevens in de wallet, ontvang je een duidelijk verzoek dat aangeeft welke attributen worden gevraagd en voor welk doel. Je kunt goedkeuren, weigeren of slechts een deel van de gevraagde informatie delen. Er wordt niets automatisch of zonder expliciete handeling gedeeld.
Relying parties zijn gebonden aan hun registratie onder CIR (EU) 2025/848 van 6 mei 2025. Per intended use registreren zij welke attributen en attestaties zij opvragen. Een verzoek buiten deze geregistreerde scope kan door de wallet worden geweigerd en kan gevolgen hebben voor de registratie bij de bevoegde nationale autoriteit. Een relying party moet zich registreren bij de nationale autoriteit van de lidstaat van vestiging voordat walletdata kan worden opgevraagd.
Walletaanbieders, relying parties en overheden zijn gebonden aan de vereisten van Verordening (EU) 2024/1183. Zij kunnen jouw keuzes niet overschrijven of jouw gegevens gebruiken voor andere doeleinden dan waarvoor jij het verzoek hebt goedgekeurd en waarvoor de relying party een geldige AVG-grondslag heeft. De zeggenschap over persoonsgegevens ligt bij de gebruiker, niet bij de platforms of organisaties die erom vragen.
Walletgebruik is vrijwillig. Artikel 5a beschermt je als gebruiker tegen benadeling wanneer je ervoor kiest geen wallet te gebruiken. Een dienstverlener mag alternatieve identificatiemethoden niet uitsluiten om walletgebruik af te dwingen.
Hoe de ID Connector van TrustTech relying parties ondersteunt
Organisaties die als relying party EUDI-wallets willen accepteren, staan voor concrete technische en juridische vraagstukken: registratie onder CIR (EU) 2025/848, verificatie van attestaties tegen nationale trusted lists, controle van intrekkingsstatus en validatie van wallet unit attestations. Deze taken vereisen een technische integratie die aansluit op de standaarden van het EUDI-ecosysteem, te weten OID4VP voor presentatie, mdoc en SD-JWT VC als credentialformaten, en de relevante interoperabiliteitsprofielen.
De ID Connector van TrustTech is een integratie waarmee relying parties elke gecertificeerde Europese wallet accepteren, ongeacht de lidstaat van uitgifte, voor identificatie, login en gekwalificeerd tekenen. Acceptatie van de EUDI-wallet staat voorop; via dezelfde koppeling lopen ook andere identiteitsmiddelen, zoals nationale eID’s, bank-ID’s en identiteitsdocumenten, binnen en buiten de EU. De ID Connector ondersteunt concreet:
- verificatie van uitgevershandtekeningen tegen nationale trusted lists en de EU List of Trusted Lists;
- controle van intrekkingsstatus via de statusinformatie van de uitgever;
- validatie van de wallet unit attestation om vast te stellen dat de presenterende wallet op een gecertificeerde wallet solution draait;
- bewaking van de geregistreerde attributenscope, zodat verzoeken buiten de geregistreerde intended use worden gesignaleerd;
- hergebruik van geverifieerde identiteitsdata binnen de processen van de relying party;
- gekwalificeerd tekenen via een aangesloten QTSP, waarbij de QES tot stand komt bij die QTSP.
Organisaties in financiële dienstverlening, overheid en gezondheidszorg bereiden hun systemen voor op de verplichtingen die per 24 december 2026 en 24 december 2027 ingaan. Verken onze digitale identiteitsoplossingen of neem contact op met ons team om te bespreken wat de ID Connector voor jouw organisatie kan doen.